قبلی
بعدی

شب ادراری کودکان و راههای درمان آن

شب ادراری، بی‌اختیاری ادراری یا انوروزیس شبانه، خروج غیرارادی ادرار در طول خواب است. ادرارکردن در کودکان و نوزادان به‌طور غیرارادی صورت می‌گیرد و از همین روی، شب ادراری کودکان تلقی می‌شود. اغلب کودکان نیز با رسیدن به سن ۴ سالگی به سطحی از توانایی در کنترل مثانه می‌رسند. زمان رسیدن به کنترل کامل ادرار در هر شخص متفاوت است

عواملی که بر سن مناسب پایان شب ادراری کودکان تأثیر دارند، از قرار زیر هستند:

جنسیت کودک در شب ادراری مؤثر است: پسران بیشتر از دختران به این مسأله دچار می‌شوند؛
رشد و بلوغ کودکان در شب ادراری نقش دارد؛
سلامت جسمی و احساسی افراد در این زمینه مهم است. برای مثال بیماری‌های مزمن یا سوءاستفاده جسمی و عاطفی می‌تواند زمینه‌ی شب ادراری در فرد را گسترش بدهد.

شب ادراری کودکان مشکلی شایع است. در گذشته برای رهایی از این مشکل انتخاب‌های متعددی پیش روی والدین و فرزندان‌شان قرار نداشت، اما اخیرا برای از بین‌رفتن این مسأله لازم به صبر نیست تا کودک بزرگ شود و مشکل خودبه‌‌خود حل شود. انواع ابزارها، درمان‌ها و تکنیک‌ها به کودکان کمک می‌کنند تا در طول شب، رختخوابی خشک و تمیز داشته باشند.

این احتمال وجود دارد که شب ادراری کودکان نتیجه‌ی بیماری‌های پنهان در بدن آنها باشد. با این وجود بسیاری از کودکان بدون ابتلا به هیچ‌گونه بیماری خاصی صرفا دچار مشکل شب ادراری هستند. درواقع، تنها در بخش کمی از کودکان علت اساسی و حقیقی خیس‌کردن رختخواب قابل شناسایی است. با این وجود نمی‌توان تشخیص داد که بی‌اختیاری ادرار در افراد ناخودآگاه صورت می‌گیرد یا با کنترل و بنا به علتی مشخص به وقوع می‌پیوندد. در اینباره نمی‌توان احکام کلی صادر کرد یا افراد با این مشکل را خیره‌سر، نافرمان و تنبل خواند. همان‌طور که عنوان شد، علت اساسی و بنیادین این مسأله به سختی محرز می‌شود.

دو نوع کلی از شب ادراری وجود دارد:

  1. شب ادراری اولیه؛
  2. شب ادراری ثانویه.

در بی‌اختیاری ادراری اولیه، از سال‌های ابتدایی کودکی فرد بدون وقفه دچار این مشکل می‌شود و همیشه شب‌هایی خیس و مرطوب را در رختخوابش تجربه می‌کند. بی‌اختیاری ادراری ثانویه دومرتبه، زمانی آغاز می‌شود که کودک برای مدت مشخص و قابل توجهی (حداقل ۶ ماه) مشکل بی‌اختیاری را تجربه نکرده است. بعد از مدت زمانی دوباره اوضاع سابق تکرار می‌شود.

به‌طور کلی بی‌اختیاری ادراری اولیه نشان‌دهنده‌ی ضعف و نابالغ‌بودن سیستم عصبی است. کودکی که شب‌ها بی‌اراده ادرار می‌کند، قدرت تشخیص احساس پربودن مثانه در حین خواب را ندارد، بنابراین برای تخلیه‌ی مثانه‌ی خود در طول شب بیدار نمی‌شود.

شب ادراری ثانویه

عفونت مجاری ادرار: ناراحتی مثانه می‌تواند موجب درد در قسمت تحتانی شکم یا سوزش ادرار شود. فوریت در دفع ادرار، افزایش بسامد دفع ادرار نیز از سایر نتایج این مشکل است. عفونت ادراری در کودکان نشان‌دهنده‌ی مشکلات دیگری مانند اختلال تشریحی (آناتومیک) است.
دیابت‌ها: افراد مبتلا به دیابت نوع اول، سطح قند خون (گلوکز) بالایی دارند. وقتی سطح قند خون در بدن بالا باشد، دفع ادرار افزایش پیدا می‌کند. تکرر ادرار یکی از نشانه‌های بیماری دیابت است.
اختلالات ساختاری یا تشریحی: وجود ناهنجاری در برخی اندام‌ها، ماهیچه‌ها یا اعصاب مرتبط با دفع ادرار می‌توانند منجر به بی‌اختیاری ادراری یا سایر مشکلات ادراری به شکل شب ادراری بشوند.
مشکلات عصبی: اختلال در سیستم عصبی یا جراحت و بیماری‌ها در این سیستم نیز قادر به برهم‌زدن تعادل اعصاب کنترل‌کننده ادرار است.
مشکلات روحی: محیط زندگی پر از استرس، برای مثال درگیری و اختلاف والدین یا تغییراتی اساسی مانند: نقل مکان، تولد فرزندی دیگر و شروع مدرسه نیز از جمله عوامل استرس زا هستند که موجب شب ادراری کودکان می‌شوند. کودکانی که مورد آزار جنسی و جسمی واقع می‌شوند، نیز بعضا دچار شب ادراری خواهند شد.
الگوهای خواب: وقفه تنفسی یا آپنه خواب (یکی از انواع اختلالات خواب) که همراه با خرناس‌کشیدن بلند و شوک در طول خواب است. مشکلات در الگوی خوابیدن نیز می‌تواند با بی‌اختیاری ادراری در ارتباط باشد.
عفونت انگل پین‌وُرم: این عفونت همراه با خارش مقعد و ناحیه تناسلی است.
مصرف بیش از حد مایعات.

شب ادراری معمولا در خانواده‌ها ارثی است. والدین بسیاری از کودکانی که شب ادراری دارند، نیز در کودکی به این مشکل دچار بوده‌اند و در بسیاری از موارد کودکان در همان سنی که شب ادراری والدین‌شان متوقف شده، با این مشکل خداحافظی می‌کنند.

دارچین

دارچین یکی از ساده‌ترین دارو‌های خانگی برای کودکتان است تا آن‌ها خواب راحت و سبکی را تجربه کنند و در صورت پر شدن مثانه‌شان در طول شب بیدار شده تا دچار شب ادراری نشوند. اعتقاد محققین بر این است که دارچین با توجه به طبع گرمی که دارد، می‌تواند مراقب خوبی برای بدن به شمار آید. شما می‌توانید به کودک خود به صورت روزانه یک وعده دارچین بخورانید. البته این کار را می‌توانید با مزه دار کردن نوشیدنی‌ها و دیگر غذا‌ها با دارچین انجام دهید. یک روش موثر برای خوراندن دارچین به کودکان این است که شما آن را به همراه مقداری شیرین کننده طبیعی روی نان بمالید و پس از برشته شدن به عنوان صبحانه در اختیار کودک خود قرار دهید تا با خوردن آن به مرور زمان از مشکلات ناشی از شب ادراری خلاص شود.

ماساژ

ماساژ دادن نیز می‌تواند یک روش موثر برای درمان شب ادرارای کودکان باشد. برای این کار ابتدا مقداری روغن زیتون را گرم کنید، سپس وقتی مطمئن شدید که دمای آن قابل تحمل است، آن را روی کف دست خود بمالید و پس از این مرحله با کف دست آغشته به روغن زیتون شکم کودک خود را به آرامی برای چند دقیقه ماساژ دهید. اگر شما بتوانید به صورت روزانه و مرتب این دستور‌العمل را روی کودک خود پیاده کنید، پس از چند مدت آثار درمانی آن‌ را مشاهده خواهید کرد. البته برخی از طریق ماساژدادن سر با استفاده از روغن زیتون مانع از ریزش مو نیز می‌شوند. توجه داشته باشید که به هیچ عنوان در هنگام ماساژ دادن شکم کودک فشاری بر وی وارد نکنید. در ضمن وقتی که می‌خواهید روغن گرم شده را درست کنید، احتیاط را کاملا رعایت کنید. چرا که روغن داغ می‌تواند بسیار خطرناک باشد. از این رو در هنگام استفاده از آن موارد ایمنی را کاملا جدی بگیرید.

گردو و کشمش

گردو و کشمش نیز می‌تواند برای کاهش فرکانس در خوابیدن مورد استفاده قرار گیرند. همان طور که می‌دانید بسیاری کودکان از خوردن کشمش و گردو لذت می‌برند. از این رو شما مشکلی برای خوراندن این مواد به کودکان ندارید و به راحتی می‌توانید با یک درخواست ساده این مواد را در اختیار کودکان قرار دهید. یک ایده مصرف گردو و کشمش این است که والدین می‌توانند دو عدد گردو را به همراه ۵ عدد کشمش البته قبل از خواب در اختیار کودک خود قرار دهند تا وی با مصرف آن‌ها بتواند از مزایای بهداشتی و درمانی آن‌ها برخوردار شود. توصیه می‌شود در چنین شرایطی والدین حتما کنار فرزند خود باشند که آیا وی تمام گردو و کشمش‌هایی که در اخیتارش قرار داده‌اید را می‌خورد یا نه. والدین می‌توانند این کار را تا چند هفته ادامه دهند. البته اگر از مزایای درمانی آن مطمئن شدید، این کار را ادامه دهید، در غیر این‌صورت حتما با پزشک کودکتان مشورت داشته باشید.

عسل

یکی دیگر از مواد غذایی مفید برای اینه باعث شود تا کودکان راحت و زود از خواب بیدار شوند، خوردن عسل طبیعی است. از این روی توصیه می‌شود به کودکان عسل بخورانید. از آن‌جایی که عسل دارای طعم شیرین و جذابی است؛ بسیاری از کودکان از خوردنش لذت نیز می‌برند و این امر می‌تواند کار را برای والدین بسیار آسان کند. والدین باید توجه داشته باشند تا عسل طبیعی را در اختیار کودکان خود قرار دهند.

سرکه سیب

سرکه سیب به بدن کمک می‌کند تا PH آن را کنترل کند. البته این ماده یک سم زدای قوی و درمانی برای یبوست نیز است. والدین می‌توانند از این ماده برای درمان شب ادراری کودکان نیز بهره ببرند. فقط کافی‌ست دو قاشق چای خوری سرکه سیب را درون یک لیوان آب بریزید و در اختیار کودک خود قرار دهید. البته شما می‌توانید برای طعم دار کردن این محلول کمی به آن عسل طبیعی اضافه کنید و با توجه به توانایی کودک خود مقداری از این مایع را در اختیار فرزند خود قرار دهید.

تکنیک‌هایی برای توقف شب ادراری در کودکان معرفی شده‌اند. این تکنیک‌ها در بیشتر موارد موفق عمل می‌کنند:

کودک نباید شب‌ها و غروب مایعات زیادی بنوشد. بعد از ساعت ۳ بعدازظهر کودک نباید شکلات، مواد کافئین‌دار، نوشابه‌های گازدار و مرکبات مصرف کند. مصرف نوشیدنی‌های معمولی با شام مانعی ندارد.
کودک قبل از خواب باید به دستشویی برود.
برای بیدارشدن از خواب در شب و رفتن به دستشویی کودک را آماده کنید. به‌جای اینکه بر خشک نگه‌داشتن رختخواب کودک تأکید داشته باشید، به او یا بدهید که به بیدارشدن و دستشویی‌رفتن توجه داشته باشد.
سیستم تشویق کودکان نیز در بعضی موارد مفید واقع می‌شود. برای مثال فهرستی از ایام هفته تدارک ببینید و به ازای هر شب ادرارنکردن یک برچسب به کودک بدهید. وقتی تعداد برچسب‌ها به مقداری توافق‌شده رسید، به کودک جایزه بدهید. این سیستم انگیزه‌بخش است و تا ۱۴ هفته پیاپی نتایج خوبی به شما نشان خواهد داد. در بیشتر کودکان با نرخ عود پایین شب ادراری، شاید در طول این ۱۴ هفته، ۲ بار شب ادراری دیده بشود. در کل این روش بسیار موفقیت‌آمیز است و نتایج خوبی دارد.
مطمئن بشوید که دسترسی کودک به سرویس بهداشتی راحت و ساده است. برای اینکه راحت به دستشویی برود، بهتر است مسیرش را ساده و راحت کنید و چیزی مانع از رفت‌وآمد آسان او نشود. برای مثال می‌توانید از چراغ خواب کمک بگیرید و در صورت امکان از توالت قابل حمل و متحرک استفاده کنید.
برخی به استفاده از پوشک اعتقادی ندارند، زیرا فکر می‌کنند که پوشک از دستشویی‌رفتن کودک جلوگیری می‌کند. برخی دیگر معتقد هستند که پوشک، اعتماد به نفس و اطمینان خاطر برای کودک به همراه دارد. خیلی از خانواده‌ها در سفر از پوشک استفاده می‌کنند.

نگرش والدین در ایجاد انگیزه برای درمان شب ادراری نقش مهمی دارد:

روی مشکل تمرکز کنید: از تنبیه و مقصردانستن کودک پرهیز کنید. کودک توان کنترل ادرار را ندارد و تنبیه و سرزنش فقط باعث وخیم‌ترشدن مشکل برای تمام اعضای خانواده خواهد شد.
همراه و صبور باشید. کودک خود را تشویق کنید و اغلب به او اطمینان خاطر بدهید. هربار که رختخواب کودک خیس می‌شود، ماجرایی ناراحت‌کننده به راه نیاندازید.
قانونی در خانه وضع کنید که به موحب آن هیچ‌کس حق شوخی و مسخره‌کردن موضوع شب ادراری ندارد. درباره‌ی این مشکل با سایر اعضای خانواده و اقوام صحبت نکنید.
به کودک گوشزد کنید که مسئول حل این مشکل خود اوست و شما در این راه به او کمک می‌کنید. اگر در دوستان و آشنایان‌تان چنین تجربه‌ای وجود دارد درباره‌ی آن با کودک‌تان صحبت کنید تا بداند که تنها نیست.
کودک باید در فرایند تمیزکاری ملحفه‌ها و … مشارکت کند.
برای راحتی بیشتر می‌توانید از ملحفه‌های جاذب قابل شست‌وشو استفاده کنید. روتختی‌های ضدآب و خوش‌بوکننده‌ها و ضدعفونی‌کننده‌های اتاق نیز مفید خواهند بود.

نکات زیبایی که حتما باید بدانید

مجله آرایش .. نکات زیبایی و آرایش

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *