قبلی
بعدی

ترس کودکان و نحوه برخورد با آنها

بسیاری از والدین با مشکلاتی از قبیل ترس کودک از حیوانات ، ترس از تاریکی ، ترس از غریبه‌ها و… مواجه می‌شوند و واقعا نمی‌دانند که چگونه رفتاری باید در مقابل این ترس‌ها داشته باشند. خیلی از آنها تلاش زیاد می‌کنند تا به کودک خود نشان دهند که ترس او موردی ندارد و هیچ جای ترس وجود ندارد. اما گویا هر چه بیشتر تلاش می‌کنند کودکشان در ترس خود مصمم‌تر می‌شود. در برخورد با چنین ترس‌هایی والدین در اولین گام باید دلایل آنرا مشخص کنند. برخی از این ترس‌ها طبیعی بوده و لازم نیست والدین حساسیت زیادی در مورد آنها نشان دهند و برخی بنا به دلایلی رخ می‌دهند که لازم است در رفع این ترس‌ها مورد توجه قرار گیرند. 

اینکه چرا کودکان می‌ترسند مورد توجه بسیاری از صاحبنظران رشد کودک و روانشناسان بوده است. برخی از محققان عوامل زیستی را به عنوان علت برخی از ترس‌ها عنوان کرده‌اند و برخی دیگر عوامل روان شناختی، عوامل خانوادگی و سایر عوامل را مطرح کرده‌اند. در برخی اوقات ترسی که کودک از خود نشان می‌دهد به یک نیاز روانی ارتباط دارد. مثلا کودکی که ترس از مدرسه را نشان می‌دهد ممکن است از لحاظ روانی وابستگی زیادی به پدر یا مادر خود داشته باشد و ترس او در واقع ریشه در این وابستگی او دارد. 

گاهی اوقات یک تغییر در شیوه زندگی مثل تغییر محل سکونت ، جدا شدن از والدین و… به صورت ترس از تاریکی ، ترس از حیوانات و غیره خود را نشان می‌دهد. بنابراین می‌توان گفت برخی از ترس‌های مشخص و معین کودک می‌تواند ریشه‌های روانشناختی داشته باشد و مستقیما با موضوع آن ترس مرتبط نباشد. در برخی اوقات این خانواده است که مشکل ترس را در کودک بوجود می‌آورد. ممکن است کودک ترس از یک مساله خاصی را در محیط خانواده یاد گرفته باشد. مثلا مادری که از عنکبوت می‌ترسد این ترس خود را به کودک منتقل می‌کند. این اتفاق بر اساس فرایند یادگیری صورت می‌پذیرد. بطوری که والدین در آموزش اکثر رفتارها به عنوان الگو و سرمشق کودک هستند.



کودکی که نیاز به احساس امنیت دارد با مشاهده رفتار و حالات والدین و خانواده خود شروع به شناسائی محیط ها و موقعیت‌های امن از ناامن می‌نماید. و در این راستا کاملا متکی بر آنهاست. بنابراین آنچه رفتار مادر نشان می‌دهد برای او الگو و اساس رفتارش است. کودک با مشاهده رفتارهای مختلف می‌آموزد که چه چیزی ترسناک است و چه چیزی ترسناک نیست. گاهی اوقات ترس کودک ناشی از شیوه های زیستی غلط والدین است. والدینی که برای وادار کردن کودک به انجام کاری او را تهدید می‌کنند و یا از چیزی می‌ترسانند. مثلا مادر به کودک خود می‌گوید اگر شلوغی کنی می‌روم و دیگر بر نمی‌گردم. یا برای وادار کردن به او خوردن دارو او را از آمپول می‌ترساند. فشار روانی که به این طریق والدین به کودکان خود وارد می‌کنند ، می‌تواند به صورت ترس‌های مختلف خود را بروز دهد. در کودکان ناراحتی‌ها و اضطراب‌های روانی اغلب با مواردی از قبیل ترس و… مشخص می‌شوند.

از جمله عوامل دیگر شرایطی است که کودک در محیط پیرامون ممکن است با آنها مواجه شود، مثل دیدن تصادف دو اتومبیل و دزد و… همینطور است تماشای فیلم‌های ترسناک و وحشت انگیز که با تاثیری که روی قدرت تخیل کودک می‌گذارد موجب وسعت یافتن این صحنه‌ها و شاخ و برگ داده شدن آنها در ذهن کودک می‌شود و ترس و وحشت زیادی را در کودک ایجاد می کند. 

راهکارهای مفید و کاربردی جهت مقابله با ترس‌های کودکان اشاره می‌کنیم:

با فرزند خود همدلی کنید: انکار ترس‌ها یا مسخره‌کردن کودک به خاطر ترسیدن، سبب می‌شود که او از بیان آنها خجالت بکشد؛ در حالی که مشکل اصلی بدون راه‌حل باقی می‌ماند. برای او توضیح دهید که هر فردی ممکن است در زندگی، از چیزی بترسد و در این زمینه از خاطرات کودکی خود و اطرافیانی که او می‌شناسد، تعریف کنید. به‌طور مثال اگر کودکی از تاریکی می‌ترسد، سعی کنید بدون مسخره‌کردن یا مجبور کردن او برای ماندن در تاریکی، با همدلی‌های به‌موقع، به رفع این مشکل بپردازید.

سعی کنید با تعریف داستان‌های خنده‌دار از مواردی که موجب ترس کودک می‌شود (بدون مسخره کردن)، او را آرام کنید. به‌طور مثال می‌توانید از خاطرات بامزه حضور خودتان در تاریکی و اشتباهاتی که انجام داده‌اید یا ترسی که از حیوانات داشته‌اید، با او حرف بزنید. وقتی کودک به چیزی بخندد، ناخودآگاه از ابهت آن موضوع کاسته می‌شود و با تکرار این قضیه به‌ویژه در مواقع عادی که کودک نترسیده، عادت می‌کند که بدون واهمه از آن موقعیت، عبور کند.

شیئی خیالی یا کار خاصی را برای محافظت از او اختصاص دهید. به‌طور مثال، می‌توانید از او بخواهید تا هنگامی که می‌ترسد انگشتان هر دو دستش را در هم فرو کرده و روی قلبش بگذارد. برای تأثیر‌گذاری بیشتر در این زمینه، می‌توانید داستانی تخیلی را نیز برای او تعریف کنید و از اثرات جادویی آن برایش بگویید. اجرای این کار یا توجه به شیئی خاص سبب می‌شود که کودک تا حدی حواسش از آن ترس دور شده و به کاری که انجام می‌دهد معطوف شود. همچنین برای مقابله با ترس از تنهایی می‌توانید شیئی کوچک مانند یک گردنبند، دستبند، عروسک و… را به او داده و با بیان اثرات جادویی آن شیء در محافظت از کودک به او کمک کنید تا کم‌کم با ترس خود کنار بیاید.

برای غلبه بر ترس، از گام‌های کوچک استفاده کنید. هیچ انسانی در هر سنی نمی‌تواند به‌طور کامل و یک‌دفعه بر ترس‌های خود غلبه کند. کودک شما نیز از این امر مستثنی نیست. به همین دلیل بسیار خوب است که برای کمک به این امر از راهکارهای کوچک که به‌تدریج به کاهش ترس‌ها کمک می‌کند، استفاده کنید. مثلا اگر فرزندتان از حیوانات می‌ترسد، یک‌دفعه او را در مقابل یک حیوان قرار ندهید تا بر ترسش غلبه کند، به جای این کار می‌توانید از فیلم‌های مستند، کارتون‌های حیوانات، رفتن به باغ وحش و… استفاده کرده و به‌تدریج انس با حیوانات را در او ایجاد کنید.

تا حد امکان از قراردادن فرزندتان در موقعیت‌های ترسناک خودداری کنید. دیدن فیلم‌های ترسناک بدون هیچ محدودیتی یا حضور در هر مکانی یا خواندن کتاب‌های ترسناک، می‌تواند در تشدید ترس‌های فرزندتان اثر‌گذار باشد. شاید بهتر باشد در این زمینه‌ها به والدین سختگیر تبدیل شویم و با وضع قوانینی محدود‌کننده و سفت و سخت، مانع پدید آمدن ترس‌های ریشه‌ای و ماندگار در او شویم. گاهی خواندن یک کتاب یا دیدن فیلمی ترسناک، جرقه‌ای برای خیال‌پردازی‌های گسترده و ترسناک در کودک شده و به مرور نیز تشدید می‌‌شود. ممانعت و کنترل شما در این زمینه مانع بروز ترس در کودکتان شده و به او کمک می‌کند تا دوران خردسالی بدون ترسی را تجربه کند.

کودکانی که قدرت تخیل زیادی دارند، گاهی در ذهن خود، فضاهای ترسناکی پدید آورده و همین مسئله، به مرور به دنیای واقعی آنها نیز منتقل می‌شود. شما نمی‌توانید مانع تخیلات فرزندتان شوید ولی بی‌توجهی و آگاهی شما به تخیلات ذهنی فرزندتان، سبب می‌شود که پس از مدتی با کودکی ترسو و مضطرب روبه‌رو شوید. برای رفع این مشکل، زمانی را به شنیدن حرف‌ها و ذهنیات او اختصاص دهید تا با آنچه از ذهن او می‌گذرد، بیشتر آشنا شده و درصورت نیاز، پیش از بروز مشکلات عدیده روحی و ذهنی در کودکتان، راهکاری برای مقابله با آنها بیابید.

نکات زیبایی که حتما باید بدانید

مجله آرایش .. نکات زیبایی و آرایش

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *